Nieuw onderzoek werpt licht op de rol van probiotica bij de impact van antibiotica op het microbioom
28 januari 2025
Een recent literatuuronderzoek laat zien dat bepaalde probiotica mogelijk bijwerkingen van antibiotica, zoals diarree, kunnen verminderen. Antibiotica zijn essentieel tegen bacteriële infecties, maar verstoren het microbioom, wat kan leiden tot diarree en resistentie. De studie, gepubliceerd in Nature, benadrukt het belang van scherpere definities en onderzoek naar probiotica op stamniveau om specifieke voordelen te begrijpen.
Probiotica tegen antibiotica-geassocieerde diarree
Meerdere meta-analyses tonen aan dat bepaalde probiotica het risico op antibiotica-geassocieerde diarree (AAD) verkleinen, inclusief diarree geassocieerd met de bacterie Clostridium difficile (CDAD), een veelvoorkomende complicatie bij het gebruik van breedspectrum-antibiotica. Hoewel er positieve resultaten zijn, blijft het onduidelijk hoe probiotica precies bijdragen aan het herstel van het microbioom. Het vermoeden is dat antibiotica de balans in het microbioom verstoren en dat probiotica dit kunnen herstellen.
Onvoldoende duidelijkheid over werking en effecten
Toch blijven er nog vragen over de precieze werking van probiotica. Er is momenteel geen duidelijke definitie van wat een ‘gezond microbioom’ precies inhoudt, of hoe antibiotica het microbioom verstoren. Bovendien is het niet duidelijk wat ‘herstel’ van het microbioom precies betekent. Onderzoekers wijzen erop dat er nog veel onduidelijkheden zijn over de rol van microbioomdiversiteit en stabiliteit in de gezondheid. Er is bijvoorbeeld discussie over de vraag of meer diversiteit in het microbioom daadwerkelijk gezond is, of dat het vooral draait om de aanwezigheid van specifieke gunstige bacteriën.
Adviezen voor toekomstig onderzoek
De onderzoekers pleiten voor betere definities van termen zoals ‘gezond microbioom’ en meer inzicht in de relatie tussen microbioomdiversiteit, stabiliteit en gezondheid. Ook wordt er opgeroepen tot verder onderzoek naar de mechanismen waarmee probiotica de gezondheid van het microbioom bevorderen. Een belangrijke vraag hierbij is of het beter is om het oorspronkelijke microbioom te herstellen, of een ‘nieuw’ gezond microbioom te creëren. Daarnaast benadrukken de onderzoekers dat de interactie tussen specifieke probiotische stammen en het microbioom verder onderzoek vereist, zodat specifieke voordelen van probiotica beter begrepen kunnen worden. Tot slot wijzen de onderzoekers op belangrijke kennishiaten, zoals het gebrek aan studies naar het effect van antibiotica op zwangere vrouwen, terwijl 80% van de medicatievoorschriften tijdens de zwangerschap antibiotica betreft.
Ander nieuws
Voeding en darmmicrobioom steeds relevanter in de zorgpraktijk
Tijdens de cursus “Voeding en darmmicrobioom” van Wageningen Academy (Wageningen University & Research) op 14 april werd opnieuw duidelijk hoe snel de aandacht voor het darmmicrobioom groeit binnen de zorgpraktijk. De scholing bracht zo’n 60 zorgprofessionals samen, waaronder huisartsen, MDL-artsen, verpleegkundig specialisten en diëtisten.22 april 2026
Nieuwe wetenschappelijke database over pre- en probiotica ondersteunt zorgprofessionals in de MDL-zorg
MDL Fonds, founding partner van Buikbelang, lanceert een onafhankelijke, wetenschappelijke database over pre- en probiotica. Deze database is ontwikkeld om zorgprofessionals in de MDL-zorg te ondersteunen bij het interpreteren van de beschikbare bewijslast.2 april 2026
Danone sluit zich aan als partner van Buikbelang
Buikbelang verwelkomt Danone als nieuwe partner in het Buikbelang-consortium. Met deze samenwerking versterken we onze gezamenlijke ambitie om meer kennis en bewustwording te creëren over de rol van het darmmicrobioom bij gezondheid en ziekte.23 maart 2026