Hoe het darmmicrobioom PFAS-schade aan de nieren kan verminderen
24 december 2024
PFAS (Per- en Polyfluoralkylstoffen) komen vaak in het nieuws vanwege hun schadelijke effecten op milieu en gezondheid. Deze door de mens gemaakte chemische stoffen hebben een negatief effect op zowel het milieu als de gezondheid. Recent onderzoek werpt meer licht op deze kwestie en toont aan dat PFAS via het darmmicrobioom schadelijke invloed kan hebben op de nierfunctie.
De link tussen PFAS en nierfunctie
Wereldwijd lijdt 10% van de bevolking aan chronische nieraandoeningen. Een verslechterde nierfunctie tijdens de jeugd is gelinkt aan chronische nieraandoeningen op latere leeftijd. Om dit beter te begrijpen, volgden onderzoekers vier jaar lang 78 jongvolwassenen met een verhoogd risico op metabole aandoeningen. Bij de start van het onderzoek werden hun PFAS-waarden, darmmicrobioom en metabolieten gemeten. Vier jaar later keken de onderzoekers naar markers van de nierfunctie.
Belangrijke resultaten
De studie bracht een duidelijke link aan het licht: hoe hoger de PFAS-waarden, hoe slechter de nierfunctie na vier jaar. Deze relatie bleek te worden beïnvloed door het darmmicrobioom en specifieke metabolieten.
- 38% van het effect werd verklaard door een gezamenlijke component. Hierbij waren veranderingen in bepaalde darmbacteriën (zoals lachnospiraceae) en stoffen zoals succinaat, retinoaat en 17β-estradiol betrokken.
- Lachnospiraceae-bacteriën zijn minder aanwezig bij mensen met chronische nierziekte
- Lachnospiraceae produceren korte-keten vetzuren (SCFA), die ontstekingen en oxidatieve stress verminderen. En mogelijk het risico op chronische nieraandoeningen kunnen verkleinen.
- De stoffen 17β-estradiol, succinaat, retinoaat en dodecaanzuur zijn in eerder onderzoek geassocieerd met de nierfunctie, darmgezondheid of het darmmicrobioom.
- 50% van het effect hing samen met veranderingen in metabolieten, zoals een toename van hypotaurine en een afname van D-pinitol. Deze stoffen spelen een sleutelrol in hoe PFAS de nierfunctie beïnvloedt.
Waarom is dit belangrijk?
Deze bevindingen onderstrepen hoe belangrijk het darmmicrobioom en metabolieten zijn in de manier waarop PFAS de gezondheid beïnvloeden. Ze laten ook zien hoe essentieel het is om PFAS uit ons milieu en onze voeding te weren.
Wat nu?
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, was dit een kleine exploratieve studie. Er is meer onderzoek nodig om de bevindingen te bevestigen en de precieze mechanismen beter te begrijpen. Maar één ding is zeker: een gezond darmmicrobioom speelt een cruciale rol bij het beschermen van de nieren tegen schadelijke stoffen zoals PFAS.
Bron: Hampson, H. E., Li, S., Walker, D. I., Wang, H., Jia, Q., Rock, S., ... & Goodrich, J. A. (2024). The potential mediating role of the gut microbiome and metabolites in the association between PFAS and
Ander nieuws
Voeding en darmmicrobioom steeds relevanter in de zorgpraktijk
Tijdens de cursus “Voeding en darmmicrobioom” van Wageningen Academy (Wageningen University & Research) op 14 april werd opnieuw duidelijk hoe snel de aandacht voor het darmmicrobioom groeit binnen de zorgpraktijk. De scholing bracht zo’n 60 zorgprofessionals samen, waaronder huisartsen, MDL-artsen, verpleegkundig specialisten en diëtisten.22 april 2026
Nieuwe wetenschappelijke database over pre- en probiotica ondersteunt zorgprofessionals in de MDL-zorg
MDL Fonds, founding partner van Buikbelang, lanceert een onafhankelijke, wetenschappelijke database over pre- en probiotica. Deze database is ontwikkeld om zorgprofessionals in de MDL-zorg te ondersteunen bij het interpreteren van de beschikbare bewijslast.2 april 2026
Danone sluit zich aan als partner van Buikbelang
Buikbelang verwelkomt Danone als nieuwe partner in het Buikbelang-consortium. Met deze samenwerking versterken we onze gezamenlijke ambitie om meer kennis en bewustwording te creëren over de rol van het darmmicrobioom bij gezondheid en ziekte.23 maart 2026
