Tijdens de cursus “Voeding en darmmicrobioom” van Wageningen Academy (Wageningen University & Research) op 14 april werd opnieuw duidelijk hoe snel de aandacht voor het darmmicrobioom groeit binnen de zorgpraktijk. De scholing bracht zo’n 60 zorgprofessionals samen, waaronder huisartsen, MDL-artsen, verpleegkundig specialisten en diëtisten. 

Microbioom als schakel tussen voeding en ziekte 

Centraal stond de vraag hoe het darmmicrobioom via voeding kan worden beïnvloed en welke rol dit speelt bij gezondheid en ziekte. Onderzoek laat zien dat het microbioom verandert bij uiteenlopende aandoeningen, zoals IBD, leververvetting, Parkinson en kanker. Tegelijkertijd blijft de richting van dit verband vaak onduidelijk: is het microbioom oorzaak, gevolg of beide? 

Hoewel de wetenschappelijke onderbouwing nog in ontwikkeling is, wordt steeds duidelijker dat het microbioom een belangrijke schakel vormt tussen voeding en ziekteprocessen. Interventies zoals vezelrijke voeding, gefermenteerde producten en probiotica worden daarom steeds vaker onderzocht als mogelijke aangrijpingspunten. 

Van voedingsadvies naar microbioomgericht denken 

Een belangrijk inzicht uit de scholing is dat de rol van voeding breder is dan de klassieke focus op eiwitten, energie en vitamines. Met name vezels spelen een sleutelrol, doordat ze direct invloed hebben op het darmmicrobioom. Zo werd toegelicht dat een hoge eiwitinname bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa kan leiden tot meer eiwitfermentatie in de dikke darm, met mogelijk ongunstige effecten. Vezels kunnen dit deels ondervangen, doordat bacteriën bij voorkeur vezels fermenteren. Tegelijkertijd vraagt dit om nuance: bij actieve ziekte kan een hoge vezelinname juist minder geschikt zijn. Ook eenvoudige klinische observaties blijken relevant. Het stoelgangtype volgens de Bristol Stool Scale (BSS) hangt samen met de samenstelling van het darmmicrobioom, wat laat zien hoe sterk darmpassage en microbiële activiteit met elkaar verbonden zijn. 

Vertaling naar de praktijk 

In het middagprogramma verzorgde Buikbelang, vanuit kernpartner MDL Fonds, een sessie over de recent gelanceerde wetenschappelijke database pre- en probiotica. Deze database biedt zorgprofessionals een overzicht van de beschikbare bewijslast en praktische handvatten voor het gebruik van pre- en probiotica bij MDL-ziekten, in lijn met de richtlijnen van de World Gastroenterology Organisation (WGO) en afgestemd op de Nederlandse praktijk. In de middagsessie gingen we vanuit Buikbelang in op de vertaling naar de praktijk. Ook aan andere hulpmiddelen werd aandacht besteed, zoals de factsheets en het Dagboek voor je buik, die zorgprofessionals ondersteunen in het gesprek met patiënten. 

Betrouwbare en toepasbare informatie

De scholing onderstreept dat het darmmicrobioom steeds vaker wordt meegenomen in het denken over ziekte en behandeling. Tegelijkertijd vraagt de toepassing om zorgvuldige duiding: niet elke interventie werkt voor iedere patiënt, en de context van ziekte en individu blijft bepalend. Voor zorgprofessionals betekent dit dat kennis over voeding en het microbioom steeds relevanter wordt in de dagelijkse praktijk en dat er behoefte blijft aan betrouwbare, toepasbare informatie. 

• Volgende